• Phone:0235.3851.429
  • Hotline:0964091919
  • Thông tin:

Capture8

Bệnh bạch hầu

  • PDF.

Ths Trương Thị Kiều Loan - Khoa Vi sinh

Bạch hầu là bệnh gây ra bởi vi khuẩn Corynebacterium diphtheriae , là loại trực khuẩn gram dương. Có ba typ  vi khuẩn (Gravis, Mitis, và Intermedius) có khả năng sản xuất độc tố bạch hầu, mặc dù mỗi dạng sinh học khác nhau ở mức độ nghiêm trọng của bệnh nó tạo ra. Các vi khuẩn Corynebacterium diphtheriae gây bệnh bằng cách xâm nhập các mô lót ở cổ họng và sản xuất độc tố bạch hầu,  sản xuất ra một chất phá hủy các mô và dẫn đến sự phát triển của màng giả đặc dính. Độc tố bạch hầu có thể được hấp thụ và thường thông qua máu và hệ bạch huyết đến các cơ quan khác từ sự nhiễm trùng ban đầu, dẫn đến biến chứng toàn thân nặng hơn (tình trạng bệnh lý xảy ra do trước bệnh tật, thương tích, hoặc tấn công). Bạch hầu ở da thường được gây ra bởi các sinh vật không tiết độc tố, do đó thường gây ra một dạng bệnh nhẹ hơn.

bachau1

Màng giả bám chặt, dày dính, màu xám bao phủ amidan là hình ảnh cổ điển nhìn thấy trong các bệnh bạch hầu

Bạch hầu là bệnh lây truyền từ người sang người và từ người không triệu chứng (những cá nhân đang bị nhiễm bệnh nhưng không biểu hiện triệu chứng) bị nhiễm bệnh. Vi khuẩn truyền qua đường hô hấp qua dịch tiết hô hấp trong không khí hoặc tiếp xúc trực tiếp với chất tiết mũi họng bị nhiễm bệnh hoặc vết thương trên da. Hiếm khi, nhiễm trùng có thể lây lan qua tiếp xúc với đồ vật bị nhiễm bởi một người đã bị nhiễm bệnh.

Yếu tố nguy cơ cho sự phát triển của bệnh bạch hầu do không tiêm chủng hoặc  tiêm chủng không đầy đủ chống lại bệnh bạch hầu, và/hoặc các điều kiện sinh hoạt thiếu vệ sinh quá đông, một hệ thống miễn dịch bị tổn hại, và đi du lịch đến những nơi mà bệnh bạch hầu hiện diện, đặc biệt là ở những người không chủng ngừa (vaccin).

Triệu chứng bệnh bạch hầu

Các triệu chứng của bệnh bạch hầu hô hấp có thể ban đầu sẽ là tương tự như một bệnh nhiễm trùng đường hô hấp trên do virus, tuy nhiên, các triệu chứng trở nên trầm trọng hơn với sự tiến triển của bệnh. Nói chung, cá nhân tiếp xúc với bệnh bạch hầu bắt đầu có triệu chứng giữa 2-5 ngày sau khi nhiễm bệnh đầu tiên, mặc dù một số cá nhân có thể không gặp bất kỳ triệu chứng nào cả (triệu chứng). Các triệu chứng và dấu hiệu của bệnh bạch hầu hô hấp có thể bao gồm những triệu chứng như viêm họng, sốt, khàn tiếng, khó nuốt, mệt mỏi, yếu đuối, đau đầu, ho, chảy nước mũi (có thể chứa mủ hoặc chất lỏng nhuốm máu). Xuất hiện các nút bạch huyết ở cổ và cổ sưng , khó thở.

Khi bạch hầu hô hấp tiến triển, người bệnh có thể phát triển màng dày dính cổ điển màu xám (pseudomembrane) hình thành trên các mô niêm mạc của amiđan, họng và/hoặc khoang mũi. Khi màng giả này lan vào thanh quản và khí quản có thể dẫn đến tắc nghẽn đường thở gây nghẹt thở và tử vong.

Các biểu hiện toàn thân của bệnh bạch hầu gây ra bởi những tác động của độc tố bạch hầu và  tiếp theo nó tác động đến các cơ quan khác cách xa khu vực ban đầu của nhiễm trùng. Cơ quan thường bị ảnh hưởng bao gồm tim và hệ thống thần kinh, dẫn đến những biến chứng như viêm tim (viêm cơ tim), nhịp tim và rối loạn dẫn truyền, yếu cơ, tê (thần kinh), và thay đổi thị lực.

Bạch hầu ở da được đặc trưng bởi một thương tổn đỏ ban đầu đau đớn mà cuối cùng trở thành một vết loét không lành, được phủ một lớp màng màu nâu xám. Nhiễm trùng cục bộ thì nhẹ nhàng, rất hiếm khi liên quan đến các biến chứng toàn thân.

Khi  cần đến sự chăm sóc y tế

Các triệu chứng ban đầu của bệnh bạch hầu có thể tương tự như của một nhiễm trùng đường hô hấp trên do virus (cảm lạnh). Tuy nhiên,  khi có những triệu chứng nhất định cần phải có sự chăm sóc y tế như sau:

  • Đau họng nghiêm trọng hoặc không có khả năng nuốt
  • cổ sưng
  • Khó thở
  • Tức ngực
  • Cực kỳ suy yếu
  • Tiếp xúc với người mắc bệnh bạch hầu hoặc nghi nghờ mắc bệnh bạch hầu
  • Sốt ở người có hệ miễn dịch yếu.

Điều trị

Các điều trị chính cho các bệnh bạch hầu bao gồm kháng độc bạch hầu, kháng sinh, và chăm sóc hỗ trợ. Nếu bệnh bạch hầu được nghi ngờ, điều trị (thuốc kháng sinh và kháng độc tố bạch hầu) nên bắt đầu càng sớm càng tốt, ngay cả trước khi kết quả xét nghiệm chẩn đoán xác định, để có một kết quả thuận lợi. Bệnh nhân nghi ngờ bạch hầu cần được đặt trong sự cách ly để ngăn ngừa lây truyền bệnh cho người khác.

Việc điều trị có hiệu quả bệnh bạch hầu liên quan đến việc trung hòa độc tố bạch hầu, trong đó trung hòa các độc tố bạch hầu tuần hoàn và làm giảm sự tiến triển của bệnh. Sự trung hòa này không hiệu quả chống lại độc tố đã  kết hợp vào các mô cơ thể. Kháng độc tố bạch hầu có nguồn gốc từ những con ngựa, và nó chỉ có sẵn từ Trung tâm Kiểm soát và Phòng chống bệnh (CDC). Các trường hợp là người không triệu chứng và những người mắc bạch hầu ở da thường không điều trị bằng kháng độc tố nhưng được điều trị bằng thuốc kháng sinh.

Thuốc kháng sinh cũng được khuyến cáo trong điều trị bệnh bạch hầu. Erythromycin hoặc penicillin có thể tiêu diệt các vi khuẩn và ngăn chặn việc sản xuất thêm độc tố bạch hầu. Việc sử dụng kháng sinh cũng hỗ trợ trong việc ngăn chặn sự lây truyền của bệnh bạch hầu cho người khác. Thuốc kháng sinh cũng được khuyến cáo cho các trường hợp không có triệu chứng của Corynebacterium diphtheriae  và cho những người tiếp xúc gần với các cá nhân nghi ngờ hoặc biết có bệnh bạch hầu.

Các biện pháp hỗ trợ cũng có thể cần thiết trong điều trị bệnh bạch hầu. Đường thở tắc nghẽn do màng giả có thể đòi hỏi sự chèn một ống thở để tránh ngạt thở và chết. Theo dõi  nhịp tim là cần thiết để quản lý hoặc rối loạn dẫn truyền tiềm tàng. Hội chẩn với các bác sĩ tim mạch, thần kinh, hệ hô hấp, và các chuyên gia bệnh truyền nhiễm khi cần thiết.

Tự chăm sóc tại nhà

Bạch hầu không phải là bệnh mà có thể được quản lý ở nhà. Trường hợp đã nghi ngờ là bệnh bạch hầu nên nhập viện kịp thời.

Theo dõi

Điều trị ngoại trú phải theo dõi thích hợp sau khi bệnh nhân xuất viện. Phải theo dõi sự cải thiện của bệnh nhân, đặc biệt là nếu họ đã trải qua các biến chứng tim mạch hoặc thần kinh trong quá trình bệnh. Vệ sinh mũi họng nên được củng cố và duy trì sau điều trị để đảm bảo rằng vi khuẩn bạch hầu đã bị tiêu diệt, và lịch trình tiêm chủng của họ đối với bệnh bạch hầu cần được thực hiện, nếu không được thực hiện trước đó.

Phòng ngừa bệnh bạch hầu

Việc chủng ngừa thông thường là biện pháp tốt nhất để ngăn ngừa bệnh bạch hầu. Thuốc chủng ngừa bạch hầu ván, mà thường được kết hợp với uốn ván và ho gà, hiện đang được khuyến cáo cho trẻ nhỏ, thanh thiếu niên và người lớn. Tiêm chủng cho trẻ sơ sinh và trẻ em bao gồm năm tiêm chủng vắc-xin DTaP thường được dùng vào lúc trẻ được 2, 4, và 6 tháng, với liều thứ tư được tiêm giữa 15-18 tháng, và liều thứ năm lúc 4-6 tuổi. Bởi vì khả năng miễn dịch với bệnh bạch hầu suy yếu theo thời gian, liều tăng cường được khuyến khích dùng. Các dạng vaccine Tdap, được khuyến khích dùng cho thanh thiếu niên 11 hay 12 tuổi, hoặc mũi Tdap tăng cường ở thanh thiếu niên lớn tuổi và người lớn 19-64 tuổi. Trong khi đó, bạch hầu ảnh hưởng chủ yếu trẻ em trong thời kỳ chưa tiêm chủng, một tỷ lệ ngày càng tăng của các trường hợp ngày hôm nay xảy ra ở thanh thiếu niên chưa được tiêm chủng hoặc tiêm chủng không đầy đủ và người lớn, một vấn đề mà nhấn mạnh tầm quan trọng của việctuân thủ một lịch trình tiêm chủng hiện nay.

Tiên lượng bệnh bạch hầu

Tiên lượng cho bệnh bạch hầu phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của bệnh và sự tác động lên hệ thống các cơ quan. Sự ảnh hưởng lên tim và nhiễm trùng máu (nhiễm trùng máu) đều liên quan đến tiên lượng xấu. Tỷ lệ tử vong cho bệnh bạch hầu hô hấp là từ 5% -10%, mặc dù nó dường như là cao hơn ở những bệnh nhân dưới 5 tuổi và lớn hơn 40 tuổi (~ 20%). Tắc nghẽn đường thở dẫn đến nghẹt thở và các biến chứng tim mạch là nhất nguyên nhân tử vong phổ biến nhất.

Tiên lượng cho điều trị bệnh bạch hầu ở da là tốt, với các biến chứng và tử vong  xảy ra rất ít.

 Dịch từ http: www.emedicinehealth.com/script/main/hp.asp, Steven Doerr, MD, 2014


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Lần cập nhật cuối lúc Thứ năm, 17 Tháng 9 2015 14:29

You are here Tin tức Y học thường thức Bệnh bạch hầu