Bs Phan Đỗ Minh Quân - 

I.TỔNG QUAN

     Thiếu máu là tình trạng phổ biến ở những bệnh nhân mắc bệnh thận mãn tính (CKD), kể cả những người đang chạy thận nhân tạo. Thiếu máu là nguyên nhân gây ra nhiều triệu chứng liên quan đến suy giảm chức năng thận và có liên quan đến tỷ lệ tử vong và nhập viện cao hơn. Thiếu sắt là nguyên nhân có thể khắc phục phổ biến nhất gây thiếu máu ở những bệnh nhân này.

II.ĐỊNH NGHĨA

Bệnh nhân có thể bị thiếu sắt tuyệt đối hoặc thiếu sắt chức năng.

● Thiếu sắt tuyệt đối – Thiếu sắt tuyệt đối được định nghĩa là tình trạng lượng sắt dự trữ trong tủy xương giảm nghiêm trọng hoặc không có.

● Thiếu sắt chức năng – Thiếu sắt chức năng (hoặc tương đối) được đặc trưng bởi lượng sắt dự trữ đầy đủ (được xác định bằng sắt có thể nhuộm màu trong tủy xương) nhưng lượng sắt sẵn có không đủ để kết hợp vào các tiền chất hồng cầu.

Tình trạng thiếu sắt chức năng có liên quan một phần đến việc sử dụng các chất kích thích tạo hồng cầu (ESA). Ở những bệnh nhân này, tổng lượng sắt dự trữ trong cơ thể là đủ, nhưng tốc độ giải phóng sắt từ các kho dự trữ này vào tuần hoàn không đủ nhanh để cung cấp đủ sắt hỗ trợ tốc độ tạo hồng cầu tăng lên do ESA gây ra.

Tuy nhiên, nhiều bệnh nhân CKD cũng bị thiếu máu do bệnh mãn tính, có liên quan đến tình trạng viêm tiềm ẩn. Thiếu máu do bệnh mãn tính một phần được trung gian bởi sự tăng cường hepcidin bởi các cytokine gây viêm. Hepcidin là một hormone được sản xuất và tiết ra bởi gan và ức chế sự giải phóng sắt từ đại thực bào lưới nội mô và tế bào gan vào huyết tương. Nồng độ hepcidin tăng lên ở bệnh nhân CKD.

Về mặt lâm sàng, việc xác định xem tình trạng thiếu sắt chức năng có liên quan đến liệu pháp ESA hay do thiếu máu mãn tính với liên quan tới các tình trạng viêm mạn tính làm giảm lượng sắt có sẵn là rất quan trọng. Tuy nhiên, việc phân biệt giữa hai khả năng này thường khó khăn. Sự phân biệt thường được thực hiện hồi cứu sau khi quan sát đáp ứng tạo hồng cầu đối với việc truyền sắt tĩnh mạch có hoặc không kèm theo việc tăng liều ESA.

Đọc thêm...

Bs Trần Minh Quang - 

Uốn ván là một bệnh ít gặp, đe dọa tính mạng, thường kèm theo các biến chứng như co thắt cơ lặp đi lặp lại, rối loạn thần kinh tự chủ và suy hô hấp thần kinh cơ, góp phần dẫn đến tỷ lệ tử vong cao ở thể nặng. Thuốc benzodiazepine được sử dụng để điều trị co thắt cơ có nguy cơ cao gây suy hô hấp, cần thở máy, điều này không khả thi và khó tiếp cận đối với nhiều người. Magie sulfat, một loại thuốc rẻ tiền và có sẵn rộng rãi tại tất cả các trung tâm y tế thành thị và nông thôn của các nước thu nhập thấp và trung bình để điều trị tiền sản giật, có thể được sử dụng để kiểm soát co thắt cơ và rối loạn thần kinh tự chủ. Do đó, chúng tôi đã tiến hành một đánh giá hệ thống các bằng chứng để đánh giá tính an toàn và hiệu quả của magie sulfat trong điều trị uốn ván. Bất kỳ nghiên cứu nào được công bố trước ngày 15 tháng 4 năm 2021, thảo luận về hiệu quả và/hoặc tính an toàn của truyền MgSO4 trong điều trị uốn ván đều được xem xét một cách có hệ thống bằng cách sử dụng Hướng dẫn báo cáo ưu tiên cho đánh giá hệ thống và phân tích tổng hợp (PRISMA). Đánh giá hệ thống của chúng tôi bao gồm dữ liệu từ 13 nghiên cứu, trong đó ba nghiên cứu là thử nghiệm ngẫu nhiên, mù đôi và có đối chứng. Mười nghiên cứu còn lại là nghiên cứu quan sát; Sáu nghiên cứu tiến cứu và bốn nghiên cứu hồi cứu. Đánh giá của chúng tôi cho thấy không có lợi ích nào về tỷ lệ tử vong liên quan đến việc sử dụng magie sulfat. Tuy nhiên, magie sulfat được phát hiện là có hiệu quả trong việc giảm co thắt khi kết hợp với diazepam, dẫn đến kiểm soát tốt hơn chứng rối loạn thần kinh tự chủ, giảm nhu cầu thở máy và rút ngắn thời gian nằm viện từ 3-7 ngày. Tỷ lệ nhiễm độc magie rất thấp trong các nghiên cứu được đưa vào.

Đọc thêm...

BS Đinh Thị Thu Trang -

Dị tật ống thần kinh là một trong những dị tật bẩm sinh nặng nề, hình thành rất sớm trong những tuần đầu của thai kỳ. Từ nhiều thập kỷ qua, vai trò của folate trong dự phòng dị tật ống thần kinh đã được khẳng định rõ ràng. Acid folic – dạng tổng hợp của vitamin B9 – được khuyến cáo bổ sung rộng rãi cho phụ nữ chuẩn bị mang thai và trong thai kỳ.

Tuy nhiên, trong những năm gần đây, nhiều nghiên cứu cho thấy không phải tất cả phụ nữ đều chuyển hóa acid folic với hiệu quả như nhau. Sự xuất hiện của 5-methyltetrahydrofolate (5-MTHF) – dạng folate hoạt động sinh học – cùng với các vấn đề như đột biến gen MTHFR và sự tích tụ acid folic chưa chuyển hóa (UMFA) đã đặt ra câu hỏi về việc lựa chọn dạng folate phù hợp trong thai kỳ.

Bài chuyên đề này nhằm tổng quan vai trò của acid folic và 5-MTHF trong thai kỳ, làm rõ sự khác biệt giữa hai dạng bổ sung, đồng thời cập nhật các bằng chứng và khuyến cáo lâm sàng hiện nay.

1. Tổng quan về folate

Folate là thuật ngữ chung chỉ các dạng tự nhiên của vitamin B9 có trong thực phẩm.

Acid folic là dạng tổng hợp, ổn định, thường được sử dụng trong chế phẩm bổ sung và thực phẩm tăng cường. Sau khi vào cơ thể, acid folic cần trải qua nhiều bước chuyển hóa để trở thành dạng có hoạt tính sinh học.

5-Methyltetrahydrofolate (5-MTHF) là dạng folate hoạt động sinh học chính trong huyết tương, tham gia trực tiếp vào các phản ứng sinh hóa quan trọng, đặc biệt là chu trình methyl hóa và chuyển hóa homocysteine.

Đọc thêm...

Ths. BSNT. Trần Văn Quốc Việt - 

Tổng quan

Viêm mỏm trên lồi cầu ngoài xương cánh tay là nhóm bệnh lý thường gặp ở chi trên, bao gồm hai nhóm bệnh chính là viêm mỏm trên lồi cầu ngoài (còn gọi là bệnh lý khuỷu tay tennis) và viêm mỏm trên lồi cầu trong (còn gọi là bệnh lý khuỷu tay golfer), trong đó nhóm bệnh lý viêm mỏm trên lồi cầu ngoài hay gặp hơn, với tần suất nhiều hơn khoảng 10 lần viêm mỏm trên lồi cầu trong. Trong khuôn khổ bài viết này, chúng tôi sẽ đi vào phân tích nhóm bệnh lý viêm mỏm trên lồi cầu ngoài.

Về mặt dịch tễ, bệnh gặp cả nam và nữ với tỷ lệ tương đương, thường gặp ở người từ 30 – 50 tuổi. Cơ chế bệnh sinh do vận động sấp ngửa liên tục khuỷu tay ở tư thế duỗi, các vi chấn thương lặp đi lặp lại do đó làm thoái hóa gân cơ bám vào, lâu ngày dẫn đến rách bán phần thậm chí rách toàn phần. Thực tế tại Bệnh viện Đa khoa Quảng Nam chúng tôi hay gặp các bệnh nhân nữ trung niên làm nghề buôn bán và nam giới trung niên làm công việc đồng áng, phụ hồ, thỉnh thoảng gặp những bệnh nhân chấn thương do chơi thể thao: những công việc duỗi và vận động khuỷu liên tục trong thời gian dài.

Về mặt chẩn đoán, bệnh lý được chẩn đoán bằng bệnh sử và thăm khám lâm sàng. Tuy vậy, siêu âm và MRI giúp cung cấp bằng chứng hình ảnh củng cố thêm chẩn đoán. Trong khuôn khổ bài viết chẩn đoán hình ảnh, chúng tôi xin được lược qua phần chẩn đoán lâm sàng và điều trị.

Giải phẫu

Đây là vùng có giải phẫu tương đối phức tạp, chúng tôi tóm tắt bằng một bảng đối sánh nhỏ.

Xem tiếp tại đây

Bs Vũ Thị Lê Thuỳ - 

Khoảng 15%–20% người mắc bệnh đái tháo đường type 2 có nguy cơ mắc bệnh gan nhiễm mỡ liên quan đến rối loạn chuyển hoá và đang trên con đường phát triển xơ gan nếu không được điều trị. Tỷ lệ mắc bệnh cao này tương đương hoặc cao hơn so với các biến chứng liên quan đến bệnh đái tháo đường khác như bệnh thận do đái tháo đường, bệnh võng mạc do đái tháo đường đường hoặc bệnh thần kinh do đái tháo đường. Mặc dù không có loại thuốc hạ đường huyết nào được chấp thuận để điều trị bệnh gan nhiễm mỡ liên quan đến rối loạn chuyển hoá, nhưng trong điều trị bệnh đái tháo đường, nên ưu tiên những phương pháp điều trị có bằng chứng về tính an toàn và hiệu quả đối với bệnh gan nhiễm mỡ từ các thử nghiệm lâm sàng ngẫu (ví dụ: GLP-1RA và/hoặc pioglitazone, hoặc tirzepatide GIP/GLP-1RA kép), với mục đích kép là điều trị tăng đường huyết và gan nhiễm mỡ. Một khi xơ gan đã hình thành, hiện tại không có phương pháp điều trị hiệu quả nào.

Xem tiếp tại đây