Bs Thái Thị Phương Oanh - 

I. MỞ ĐẦU

Buồn nôn và nôn trong thai kỳ (NVP) là tình trạng thường gặp, ảnh hưởng đến khoảng 70–80% phụ nữ mang thai. Nôn nghén nặng là thể nặng của NVP, gặp ở khoảng 0,3–3,6% phụ nữ mang thai. Năm 2021, định nghĩa Windsor (một định nghĩa đồng thuận quốc tế) về nôn nghén nặng đã được xây dựng, bao gồm các tiêu chí: khởi phát triệu chứng trước 16 tuần thai; buồn nôn và nôn, trong đó ít nhất một triệu chứng ở mức độ nặng; không thể ăn hoặc uống bình thường (hoặc cả hai); và các hoạt động sinh hoạt hằng ngày bị hạn chế nghiêm trọng. Các dấu hiệu mất nước được xem là yếu tố góp phần trong định nghĩa này.

II. DỊCH TỂ HỌC

Tiền sử cá nhân và tiền sử gia đình mắc nôn nghén nặng là những yếu tố nguy cơ quan trọng của bệnh. Một tổng quan hệ thống cho thấy tỷ lệ tái phát nôn nghén nặng trong các lần mang thai tiếp theo dao động từ 15% đến 81%. Trong một nghiên cứu lớn tại bang California (Hoa Kỳ), nguy cơ mắc nôn nghén nặng ở lần mang thai thứ hai cao gấp 8,2 lần ở những phụ nữ có tiền sử bệnh so với những người không có tiền sử. Nguy cơ tái phát tăng gấp 10,8 lần ở những phụ nữ từng mắc thể bệnh nặng, được định nghĩa là có rối loạn chuyển hóa cần điều trị nội trú.

Tỷ lệ tái phát tăng ở tất cả các nhóm chủng tộc, nhưng cao nhất (34,4%) ở phụ nữ gốc Phi–Mỹ. Nguy cơ tái phát không bị ảnh hưởng bởi khoảng cách giữa các lần mang thai. Ở những phụ nữ thuộc bất kỳ chủng tộc nào có hai lần mang thai liên tiếp bị nôn nghén nặng, nguy cơ mắc bệnh ở lần mang thai thứ ba tăng gấp 30 lần, trong đó 50% các thai kỳ lần thứ ba bị biến chứng bởi nôn nghén nặng.

Trong một đoàn hệ dựa trên dân số tại Vương quốc Anh bao gồm 8,3 triệu thai kỳ, các yếu tố nguy cơ của nôn nghén nặng bao gồm: tuổi mẹ trẻ hơn, tình trạng kinh tế–xã hội thấp, chủng tộc châu Á hoặc da đen, mang thai con gái, đa thai và tiền sử đái tháo đường týp 1. Các yếu tố nguy cơ khác bao gồm tiền sử say tàu xe, cũng như mang thai sau các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản.

Xem tiếp tại đây

Bs Phạm Thị Ny Na - 

Chương 1: Chẩn đoán và đánh giá tình trạng thiếu máu ở người mắc bệnh thận mạn tính

Thiếu máu được định nghĩa theo hướng dẫn của Tổ chức Y tế Thế giới là Hb <12 g/dl (<120 g/l) đối với phụ nữ và <13 g/dl (<130 g/l) đối với nam giới, với ngưỡng cụ thể theo độ tuổi ở trẻ em. Thiếu máu rất phổ biến ở những người mắc bệnh thận mạn tính (CKD) và tăng lên khi CKD tiến triển, ảnh hưởng đến hơn một nửa số người mắc CKD giai đoạn 4 và 5. Cơ chế bệnh sinh của thiếu máu trong CKD là đa yếu tố, bao gồm thiếu hụt erythropoietin (EPO) tương đối và kháng EPO tủy xương, thiếu sắt và các chất dinh dưỡng khác, mất máu, tình trạng viêm và thời gian sống của hồng cầu (RBC) bị rút ngắn. Thiếu máu có liên quan đến nhiều hậu quả bất lợi, bao gồm tăng tỷ lệ tử vong, bệnh tim mạch, suy tim, tiến triển bệnh thận, suy giảm nhận thức, nhập viện và nhu cầu truyền máu, cũng như giảm chất lượng cuộc sống liên quan đến sức khỏe (QoL). Mặc dù điều trị thiếu máu bằng ESA cải thiện nhẹ chất lượng cuộc sống và giảm nhu cầu truyền máu, nhưng các lợi ích khác chưa được chứng minh trong các thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên có đối chứng (RCT). Do đó, không chắc chắn liệu thiếu máu có đóng vai trò nguyên nhân gây ra các hậu quả bất lợi khác hay không, hoặc liệu tác hại của liệu pháp ESA có lớn hơn các lợi ích tiềm năng khác của việc điều chỉnh thiếu máu hay không.

Hình 1. Sự vận chuyển sắt trong cơ thể ở các trạng thái khác nhau

Đọc thêm...

Bác sĩ Lê Văn Thức - Khoa ngoại Tiết Niệu- Lồng Ngực

I. Giới thiệu

- Nang quanh bể thận (peripelvic renal cysts) là một dạng nang lành tính hiếm gặp, chiếm khoảng 5% tổng số nang thận. Chúng xuất phát từ hệ bạch huyết trong xoang thận, không phải là nang thật sự vì thiếu lớp lót biểu mô, và thường bao quanh hệ thống thu thập nước tiểu.

- Nang quanh bể thận cần được phân biệt rõ ràng với nang cạnh bể thận (parapelvic cysts):

• Nang quanh bể thận: Thường nhiều nang, hình dạng không đều, bản chất bạch huyết, chèn ép lan tỏa hệ thống thu thập.
• Nang cạnh bể thận: Thường đơn độc, lớn, xuất phát từ nhu mô thận, có lớp biểu mô, nhô vào xoang thận.

- Sự khác biệt này ảnh hưởng đến chẩn đoán và điều trị, vì nang quanh bể thận có thể phức tạp hơn do cấu trúc lan tỏa, dễ gây hydronephrosis giả (pseudohydronephrosis) hoặc nhiễm trùng. Bài viết này tổng hợp dữ liệu từ (Radiopaedia, PubMed, KDIGO 2025) để cung cấp tài liệu tham khảo cho đồng nghiệp tiết niệu và thận học, tập trung vào điều trị với các phương pháp tối ưu, an toàn, tránh nhầm lẫn với nang cạnh bể thận.

Xem tiếp tại đây

Bs Nguyễn Quốc Việt - 

Nội soi niệu quản (ureteroscopy) hiện là phương pháp được sử dụng phổ biến nhất trong điều trị sỏi tiết niệu. Với sự phát triển của dụng cụ và công nghệ tán sỏi, thủ thuật này ngày càng an toàn và hiệu quả. Tuy nhiên, tổn thương niệu quản vẫn là một biến chứng đáng lưu ý, có thể dẫn đến các hậu quả nghiêm trọng như rò niệu, hẹp niệu quản hoặc phải can thiệp phẫu thuật phức tạp về sau.

Tổn thương niệu quản trong nội soi có thể dao động từ tổn thương niêm mạc nhẹ đến đứt rời niệu quản (ureteral avulsion) – một biến chứng hiếm gặp nhưng rất nặng nề. Tỷ lệ hẹp niệu quản sau nội soi tán sỏi được ghi nhận lên đến 2,9%, và thường liên quan đến nhiều yếu tố như đặc điểm bệnh nhân, sỏi và kỹ thuật can thiệp.

Xem tiếp tại đây

BS Đinh Thị Thu Trang - 

Định nghĩa

Bệnh cơ tim chu sinh là một tình trạng có khả năng đe dọa tính mạng, được định nghĩa là suy tim với phân suất tống máu thất trái (LVEF) giảm < 45%, không có bất kỳ nguyên nhân suy tim nào khác, xảy ra chủ yếu trong giai đoạn chu sinh hoặc trong những tháng sau khi sinh, phá thai hoặc sẩy thai. Bệnh cơ tim chu sinh về cơ bản là một chẩn đoán loại trừ và cần được xử lý khẩn cấp.

Dịch tễ học

Trên toàn thế giới, PPCM là một biến chứng của 1 trong 2000 ca sinh, nhưng tỷ lệ mắc bệnh khác nhau tùy thuộc vào khu vực địa lý, dân tộc và các yếu tố kinh tế xã hội, với tỷ lệ mắc là 1–4/1000 ca sinh ở Hoa Kỳ, và 10/1000 ca sinh ở vùng tây bắc Nigeria. Dữ liệu gần đây từ 49 quốc gia cho thấy hầu hết phụ nữ mắc PPCM ở giai đoạn sau sinh.

Xem tiếp tại đây