Bs Huỳnh Thị Như Ý- Khoa Nội tổng hợp

Thời tiết chuyển mùa – đặc biệt là khoảng thời gian giao mùa thu – đông hoặc đông – xuân – với những thay đổi đột ngột về nhiệt độ, độ ẩm và áp suất khí quyển luôn là "thách thức lớn" đối với hệ hô hấp. Đối với những bệnh nhân đang sống chung với các bệnh lý mãn tính như Hen phế quản hay Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD), đây chính là thời điểm nguy cơ cao xuất hiện các đợt bùng phát cấp tính. Đợt cấp không chỉ làm suy giảm nhanh chóng chức năng phổi mà còn gia tăng tỷ lệ nhập viện và nguy cơ tử vong nếu không được phòng ngừa và xử trí kịp thời.

1. Vì sao thời tiết chuyển mùa lại kích phát đợt cấp?

Đường hô hấp của con người được lót bởi một lớp niêm mạc giàu mạch máu và các vi nhung mao có nhiệm vụ làm ấm, làm ẩm và lọc sạch không khí trước khi vào phổi. Khi thời tiết thay đổi đột ngột:

Tác động của không khí lạnh và khô: Không khí lạnh kích thích các đầu tận cùng thần kinh ở đường thở, gây phản xạ co thắt cơ trôi phế quản. Đồng thời, không khí khô làm giảm hoạt động của hệ thống vi nhung mao, khiến lớp nhầy trên niêm mạc bị khô lại, giảm khả năng tự làm sạch của phổi.

Sự phát triển của vi-rút và vi khuẩn: Sự biến động về độ ẩm là điều kiện lý tưởng cho các loại vi-rút đường hô hấp (như vi-rút Cúm, Rhinovirus, RSV) và các vi khuẩn gây nhiễm trùng phát triển mạnh. Nhiễm trùng hô hấp cấp tính chính là nguyên nhân hàng đầu (chiếm tới 70-80%) dẫn đến các đợt cấp Hen và COPD.

Gia tăng các tác nhân dị ứng: Sự thay đổi thời tiết thường đi kèm với biến động của nấm mốc, bụi mịn và phấn hoa trong không khí – những dị nguyên quen thuộc kích hoạt phản ứng viêm dị ứng ở bệnh nhân hen phế quản.

Xem tiếp tại đây