BS. Nguyễn Lương Quang - 

Giới thiệu

Năm 2025 đánh dấu một giai đoạn đầy sôi động và chuyển mình mạnh mẽ của lĩnh vực tim mạch với hàng loạt cập nhật quan trọng từ các hiệp hội lớn như ACC/AHA, ESC, AHA/ASA cùng sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ và điều trị hiện đại. Bệnh tim mạch vẫn tiếp tục là nguyên nhân tử vong hàng đầu toàn cầu, song nhiều tiến bộ mới đã góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc và kéo dài tuổi thọ người bệnh.

1. Hội chứng vành cấp (ACS)

Hội chứng vành cấp tiếp tục là tâm điểm của các hướng dẫn tim mạch năm 2025. ACC/AHA đưa ra nhiều thay đổi quan trọng, trong đó nổi bật là chiến lược điều trị hạ LDL chuyên sâu ngay từ giai đoạn sớm với PCSK9i hoặc inclisiran ở bệnh nhân nguy cơ rất cao hoặc LDL-C ≥70 mg/dL dù đã dùng statin tối đa. Bên cạnh đó, can thiệp mạch vành dưới hướng dẫn hình ảnh (IVUS hoặc OCT) được nhấn mạnh nhằm tối ưu hóa kết quả PCI và giảm biến cố tim mạch trầm trọng [1]. Những thay đổi này phản ánh xu hướng “điều trị sớm – mạnh – cá thể hóa,” nhằm cải thiện tiên lượng dài hạn cho người bệnh.

2. Trí tuệ nhân tạo trong tim mạch - từ nghiên cứu đến thực hành lâm sàng

AI trong tim mạch đã vượt khỏi giai đoạn nghiên cứu và bắt đầu tích hợp thực tế tại bệnh viện vào năm 2025, đặc biệt trong các lĩnh vực như phân tích ECG, dự đoán nguy cơ nhập viện do suy tim, phân tầng nguy cơ rung nhĩ, hỗ trợ đọc hình ảnh siêu âm tim và CT mạch vành. Một trong những bước tiến quan trọng nhất là việc ứng dụng ECG-AI để phát hiện sớm rối loạn chức năng thất trái không triệu chứng, giúp phát hiện bệnh trước nhiều tháng đến nhiều năm [2]. Các hệ thống AI không chỉ hỗ trợ bác sĩ giảm tải công việc mà còn nâng cao độ chính xác, nhất là tại những cơ sở thiếu bác sĩ chuyên khoa tim mạch.

3. Điều trị lipid máu - LDL càng thấp càng tốt

Quan điểm “LDL càng thấp càng tốt” một lần nữa được củng cố bởi dữ liệu lâm sàng và hướng dẫn năm 2025. Các thuốc như inclisiran, bempedoic acid, evolocumab, alirocumab ngày càng đóng vai trò lớn trong quản lý bệnh nhân nguy cơ rất cao, đặc biệt là sau ACS [3]. Sự xuất hiện của các thuốc tác dụng kéo dài (như inclisiran tiêm mỗi 6 tháng) giúp cải thiện tuân thủ điều trị – một thách thức lâu dài trong kiểm soát lipid.

4. Can thiệp động mạch vành dưới hướng dẫn hình ảnh nội mạch

Việc sử dụng các phương tiện hình ảnh nội mạch như IVUS hoặc OCT nên được ưu tiên trong quá trình PCI, nhất là ở các tổn thương mạch vành phức tạp, nhằm đảm bảo tối ưu hóa stent và cải thiện tiên lượng lâm sàng lâu dài. Các nghiên cứu lớn cho thấy IVUS-guided PCI làm giảm nguy cơ tử vong tim mạch, nhồi máu cơ tim và tái thông mạch so với PCI thông thường. Việc hướng dẫn 2025 tăng mức khuyến cáo sử dụng IVUS/OCT cho thấy kỹ thuật này đang trở thành tiêu chuẩn thay vì lựa chọn. Mặc dù lợi ích lâm sàng đã rất rõ, ACC/AHA chưa nâng lên Class I cho tất cả PCI, chủ yếu do khả năng tiếp cận, chi phí và kinh nghiệm của các trung tâm [1].

5. Suy tim: Điều trị toàn diện và các thuốc mới nổi bật

Điều trị suy tim năm 2025 tập trung vào mô hình “4 trụ cột” – ARNI, beta-blocker, MRA và SGLT2i – được xem là tiêu chuẩn vàng trong quản lý HFrEF. Ngoài ra, các thuốc mới như vericiguat và mavacamten tiếp tục được mở rộng chỉ định, đặc biệt mavacamten đã mang lại thay đổi lớn cho bệnh cơ tim phì đại tắc nghẽn [4]. Suy tim 2025 không chỉ là chọn thuốc đúng, mà là khởi trị sớm – đủ – nhanh, cá thể hóa điều trị, và quản lý bệnh nhân liên tục bằng công nghệ hiện đại.

6. Rối loạn nhịp và bước đột phá của triệt đốt bằng sóng PFA

Năm 2025 là năm đánh dấu sự bùng nổ của công nghệ triệt đốt rung nhĩ bằng Pulsed Field Ablation (PFA). Phương pháp này vượt trội nhờ ít gây tổn thương mô ngoài tim, giảm nguy cơ biến chứng như tổn thương thực quản, tổn thương thần kinh hoành và hẹp tĩnh mạch phổi. Các thử nghiệm đã chứng minh PFA hiệu quả không thua kém RF/Ablation truyền thống, đồng thời rút ngắn đáng kể thời gian thủ thuật [5]. Đây được xem là cột mốc quan trọng mở ra “kỷ nguyên mới” trong điều trị rung nhĩ.

7. Tăng huyết áp và xu hướng “kiểm soát huyết áp 24 giờ”

Tiếp cận toàn diện trong phòng ngừa, phát hiện, đánh giá và quản lý tăng huyết áp ở người lớn, với trọng tâm là đo huyết áp chính xác, đánh giá nguy cơ tim mạch toàn diện và cá thể hóa điều trị. Hướng dẫn của ACC tiếp tục duy trì ngưỡng chẩn đoán tăng huyết áp ≥130/80 mmHg, đồng thời khuyến cáo sử dụng đo huyết áp ngoài phòng khám (HBPM/ABPM) để xác nhận chẩn đoán và theo dõi hiệu quả điều trị. Điều trị tăng huyết áp được xây dựng trên nền tảng can thiệp lối sống cho tất cả bệnh nhân, kết hợp điều trị thuốc sớm ở những người có nguy cơ tim mạch cao, bệnh lý kèm theo hoặc huyết áp ≥140/90 mmHg. Mục tiêu điều trị ưu tiên là huyết áp <130/80 mmHg ở đa số bệnh nhân, với nhấn mạnh vai trò của quản lý lâu dài, phối hợp đa chuyên ngành và tăng cường sự tham gia chủ động của người bệnh nhằm giảm bền vững gánh nặng tim mạch trong cộng đồng [6].

8. Sức khỏe tâm thần và bệnh tim mạch

Đồng thuận Lâm sàng ESC 2025 về sức khỏe tâm thần và bệnh tim mạch khẳng định mối liên hệ hai chiều chặt chẽ giữa rối loạn tâm thần (đặc biệt là trầm cảm, lo âu, stress mạn tính) và bệnh tim mạch, không chỉ trong nguy cơ khởi phát mà còn ảnh hưởng rõ rệt đến tiên lượng và tuân thủ điều trị. Đồng thuận này nhấn mạnh việc sàng lọc thường quy sức khỏe tâm thần trong thực hành tim mạch, tích hợp chăm sóc tâm lý–tâm thần vào quản lý bệnh tim, và tiếp cận đa chuyên ngành, lấy người bệnh làm trung tâm, tuyên bố đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc coi sức khỏe tâm thần là một thành tố không thể tách rời của chăm sóc tim mạch hiện đại [7].

9. Dự phòng tiên phát: Béo phì, tiểu đường và thuốc lá điện tử

Xu hướng gia tăng sử dụng thuốc lá điện tử, đặc biệt ở người trẻ, trở thành vấn đề tim mạch đáng lo ngại năm 2025. WHO và AHA đều đưa ra cảnh báo mạnh về nguy cơ viêm mạch, tăng stress oxy hóa và rối loạn nhịp tiềm ẩn liên quan đến vape. Cùng với đó, các thuốc mới trong quản lý tiểu đường như GLP-1RA (semaglutide, tirzepatide) không chỉ giúp kiểm soát đường huyết mà còn giảm nguy cơ biến cố tim mạch, mở ra hướng dự phòng tiên phát hiệu quả [8].

Kết luận

Năm 2025 chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ của tim mạch hiện đại với các tiến bộ đột phá trong chẩn đoán, điều trị và dự phòng. Những xu hướng như AI trong tim mạch, điều trị lipid chuyên sâu, PFA, điều trị suy tim toàn diện và quản lý bệnh ở người cao tuổi sẽ tiếp tục định hình thực hành lâm sàng trong nhiều năm tới. Việc nắm bắt và ứng dụng những cập nhật này không chỉ giúp cải thiện kết quả điều trị mà còn góp phần nâng cao chất lượng sống cho người bệnh tim mạch.

Tài liệu tham khảo

1. ACC/AHA. 2025 Guidelines for the Management of Acute Coronary Syndromes.
2. Attia ZI, et al. AI-enabled ECG for detecting LV dysfunction. Nat Med. 2023;29:1234–1242.
3. François Mach. 2025 Focused Update of the 2019 ESC/EAS Guidelines for the management of dyslipidaemias: Developed by the task force for the management of dyslipidaemias of the European Society of Cardiology (ESC) and the European Atherosclerosis Society (EAS), European Heart Journal, Volume 46, Issue 42, 7 November 2025, Pages 4359–4378,
4. AHA/ACC/HFSA. 2024–2025 Heart Failure Updates.
5. Chen S. 2025 International Expert Practical Guide on the Use of the Pentaspline Pulsed Field Ablation System in Atrial Fibrillation Ablation Procedures. Circ Arrhythm Electrophysiol. 2025 Aug;18(8):e013977.
6. Jones, D, et al. 2025 AHA/ACC/AANP/AAPA/ABC/ACCP/ACPM/AGS/AMA/ASPC/NMA/PCNA/SGIM Guideline for the Prevention, Detection, Evaluation, and Management of High Blood Pressure in Adults: A Report of the American College of Cardiology/American Heart Association Joint Committee on Clinical Practice Guidelines. JACC. 2025 Nov, 86 (18) 1567–1678.
7. Héctor Bueno et al. 2025 ESC Clinical Consensus Statement on mental health and cardiovascular disease: developed under the auspices of the ESC Clinical Practice Guidelines Committee: Developed by the task force on mental health and cardiovascular disease of the European Society of Cardiology (ESC) Endorsed by the European Federation of Psychologists' Associations AISBL (EFPA), the European Psychiatric Association (EPA), and the International Society of Behavioral Medicine (ISBM), European Heart Journal, Volume 46, Issue 41, 1 November 2025, Pages 4156–4225,
8. WHO. Electronic Nicotine Delivery Systems Report 2024; AHA Prevention Updates 2024.