Liệu pháp Rezum trong điều trị tăng sinh lành tính tuyến tiền liệt

Bs Nguyễn Tiến – Khoa Ngoại Tiết niệu- Lồng ngực

Liệu pháp Rezum (Liệu pháp nhiệt hơi nước) là một phương pháp can thiệp ngoại khoa ít xâm lấn sử dụng năng lượng nhiệt từ hơi nước để làm giảm thể tích mô tuyến tiền liệt. Phương pháp này đã được đưa vào các hướng dẫn điều trị của Hiệp hội Tiết niệu Hoa Kỳ (AUA) và Châu Âu (EAU) nhờ hiệu quả cải thiện triệu chứng đường tiểu dưới (LUTS) và ưu điểm vượt trội trong việc bảo tồn chức năng tình dục.

1. Cơ chế hoạt động

- Nguyên lý: Hệ thống sử dụng năng lượng tần số vô tuyến để tạo ra hơi nước từ nước vô trùng. Hơi nước được bơm trực tiếp vào vùng chuyển tiếp (transition zone) và/hoặc thùy giữa của tuyến tiền liệt thông qua một kim tiêm thu vào được tích hợp trên ống soi bàng quang.

- Tác động mô học: Khi hơi nước tiếp xúc với mô tuyến ở nhiệt độ cơ thể (37∘C), nó ngưng tụ lại thành nước và giải phóng một lượng nhiệt năng lớn (khoảng 540 calo/ml). Năng lượng này phân tán nhanh chóng qua các khoảng gian bào, gây biến tính màng tế bào và hoại tử tế bào ngay lập tức

- Quá trình lành thương: Theo thời gian, các mô hoại tử sẽ được cơ thể hấp thu tự nhiên thông qua đáp ứng viêm và thực bào, dẫn đến giảm thể tích tuyến tiền liệt và mở rộng niệu đạo tuyến tiền liệt.

2. Chỉ định và Lựa chọn bệnh nhân

- Nam giới có triệu chứng đường tiểu dưới (LUTS) mức độ trung bình đến nặng do BPH.

- Thể tích tuyến tiền liệt từ 30 đến 80 gram (một số nghiên cứu mở rộng lên đến 120g).

- Đặc biệt hiệu quả và được chỉ định cho cả các trường hợp có thùy giữa (lồi vào bàng quang (đây là ưu điểm so với phương pháp UroLift).

- Bệnh nhân mong muốn bảo tồn chức năng phóng tinh.

3. Hiệu quả lâm sàng

Dữ liệu từ nghiên cứu RCT của McVary và cộng sự với thời gian theo dõi 5 năm cho thấy:

- Điểm IPSS: Giảm trung bình 48% so với mức nền

- Qmax​: Cải thiện trung bình 44% (tăng khoảng 4-5 ml/s).

- Chất lượng cuộc sống (QoL): Cải thiện 45%.

- Tỷ lệ tái can thiệp: Tỷ lệ tái điều trị bằng phẫu thuật hoặc dùng lại thuốc ở mức thấp (khoảng 4.4% sau 5 năm).

4. Ưu và nhược điểm

a. Ưu điểm

- Quy trình đơn giản, ít xâm lấn: Có thể thực hiện chỉ với tiền mê/an thần , không cần gây mê toàn thân. Đây là thủ thuật trong ngày ,bệnh nhân có thể về nhà ngay mà không cần nằm viện.

- Bảo tồn chức năng tình dục: Một ưu điểm lớn là không có báo cáo nào về rối loạn chức năng tình dục mới mắc (như rối loạn cương dương hay phóng tinh ngược dòng) sau thủ thuật.

- Hiệu quả trên giải phẫu phức tạp: Phương pháp này phù hợp và hiệu quả cho cả những bệnh nhân có thùy giữa lồi vào bàng quang gây tắc nghẽn – trường hợp mà một số phương pháp xâm lấn tối thiểu khác có thể không xử lý được.

- Cải thiện triệu chứng rõ rệt: Mang lại sự cải thiện tốt cả về chủ quan và khách quan, bao gồm: Điểm IPSS, Chất lượng cuộc sống QoL, Qmax và Lượng nước tiểu tồn lưu.

- Tính an toàn và kinh tế: An toàn ngắn hạn rất tốt, thời gian thực hiện thủ thuật ngắn và được đánh giá là hiệu quả về mặt chi phí, với tỷ lệ biến chứng thấp (UTI 8-10%, AUR 3-5%).

b. Nhược điểm và Hạn chế

- Dữ liệu dài hạn: Với các nghiên cứu mới (2024-2025), dữ liệu theo dõi nay đã có đến 5 năm từ RCT và 3 năm từ cohort thực tế, nhưng vẫn cần thêm so sánh trực tiếp dài hạn với TURP/HoLEP.

- Giới hạn về kích thước tuyến tiền liệt: Mặc dù mở rộng đến 120g, vẫn không phù hợp cho tuyến cực lớn (>120g) hoặc trường hợp phức tạp cao.

- Chống chỉ định với một số bệnh sử: Bệnh nhân có tiền sử bí tiểu hoặc đã từng phẫu thuật/xạ trị vùng tuyến tiền liệt trước đó được coi là yếu tố loại trừ.

5. Kết luận

Rezum là một lựa chọn điều trị hiệu quả, an toàn cho bệnh nhân BPH, đặc biệt phù hợp với những người mong muốn cai thuốc điều trị nội khoa, không muốn phẫu thuật lớn (như TURP/HoLEP), ưu tiên bảo tồn chức năng tình dục, hoặc có tuyến lớn hơn/cao tuổi. Với các cập nhật từ FDA và nghiên cứu mới, Rezum ngày càng được khuyến nghị rộng rãi trong hướng dẫn AUA/EAU.

Tài liệu tham khảo :

1. Foster, H. E., Dahm, P., Kohler, T. S., Lerner, L. B., Parsons, J. K., Wilt, T. J., & McVary, K. T. (2020). Surgical management of lower urinary tract symptoms attributed to benign prostatic hyperplasia: AUA guideline amendment 2020. Journal of Urology, 204(4), 799–804. https://doi.org/10.1097/JU.0000000000001298
2. Gravas, S., Cornu, J. N., Gacci, M., Gratzke, C., Herrmann, T. R. W., Mamoulakis, C., Rieken, M., Speakman, M. J., & Tikkinen, K. A. O. (2023). EAU guidelines on management of non-neurogenic male lower urinary tract symptoms (LUTS), incl. benign prostatic obstruction (BPO). European Association of Urology. https://uroweb.org/guidelines/management-of-non-neurogenic-male-luts
3. McVary, K. T., Gittelman, M. C., Goldberg, K. A., Patel, K., Shore, N. D., Levin, R. M., Pliskin, M., Beahrs, J. R., Prall, D., Kaminetsky, J., Cowan, B. E., Cantrill, C. H., Mynderse, L. A., Ulchaker, J. C., Tadros, N. N., Gange, S. N., & Roehrborn, C. G. (2021). Final 5-year outcomes of the multicenter randomized sham-controlled trial of a water vapor thermal therapy for treatment of moderate to severe lower urinary tract symptoms secondary to benign prostatic hyperplasia.Journal of Urology, 206(3), 715–724. https://doi.org/10.1097/JU.0000000000001778
4. McVary, K. T., Miller, L. E., Bhattacharyya, S., Woo, H. H., & Levin, R. M. (2024). Water vapor thermal therapy in men with prostate volume ≥80 cm³: A systematic review and meta-analysis. Urology, 184, 244–250. https://doi.org/10.1016/j.urology.2023.10.036
5. Roehrborn, C. G. (2015). Rezūm system water vapor treatment for lower urinary tract symptoms/benign prostatic hyperplasia: Validation of convective thermal energy transfer and characterization with magnetic resonance imaging and 3-dimensional rendering. Urology, 85(1), 62–69. https://doi.org/10.1016/j.urology.2014.08.027
6. Wolters, M., Krastel, M., Winkler, T., Idais, H., Mazdak, M., Tezval, H., Kuczyk, M. A., & von Klot, C.-A. J. (2025). Real-world experience of water vapour therapy (Rezum) in patients with benign prostatic enlargement: A retrospective single-center study. Prostate Cancer and Prostatic Diseases, 28(1), 160–166. https://doi.org/10.1038/s41391-024-00836-w
7. Woo, H. H., Levin, R. M., Cantrill, C. H., McVary, K. T., & Miller, L. E. (2023). Prospective trial of water vapor thermal therapy for treatment of lower urinary tract symptoms due to benign prostatic hyperplasia in subjects with a large prostate: 6- and 12-month outcomes. European Urology Open Science, 58, 64–72. https://doi.org/10.1016/j.euros.2023.10.006