Tuần lễ Đề kháng Kháng sinh Thế giới: Hành động ngay trước khi quá muộn

Bs Trình Trung Phong - 

Hàng năm, từ ngày 18–24 tháng 11, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) phát động Tuần lễ Đề kháng Kháng sinh Thế giới nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về tình trạng kháng kháng sinh – một trong những mối đe dọa y tế công cộng nghiêm trọng nhất hiện nay.

Kháng kháng sinh là gì?

Kháng kháng sinh xảy ra khi vi khuẩn thay đổi và trở nên đề kháng với thuốc kháng sinh vốn dùng để tiêu diệt chúng. Khi đó, các nhiễm trùng thông thường trở nên khó điều trị, kéo dài thời gian bệnh, tăng nguy cơ biến chứng, tăng chi phí điều trị và nguy cơ tử vong.

Theo WHO, mỗi năm trên thế giới có hàng triệu ca bệnh và tử vong liên quan đến kháng thuốc. Nếu không hành động kịp thời, nhân loại có thể bước vào “Kỷ nguyên hậu kháng sinh” – nơi mà những nhiễm trùng đơn giản cũng có thể gây chết người.

Nguyên nhân chính dẫn đến kháng kháng sinh

• Lạm dụng và dùng sai kháng sinh: tự ý mua thuốc, dùng không đúng liều hoặc không đủ thời gian.
• Kê đơn không hợp lý và chẩn đoán chưa dựa trên bằng chứng.
• Vệ sinh kém và lây nhiễm chéo trong cộng đồng và bệnh viện.
• Sử dụng kháng sinh bừa bãi trong chăn nuôi và nông nghiệp.

Hậu quả đối với hệ thống y tế

• Thời gian nằm viện kéo dài hơn.
• Điều trị tốn kém hơn do phải dùng kháng sinh mạnh và đắt tiền.
• Tăng tỷ lệ tử vong do nhiễm trùng đa kháng thuốc.
• Nguy cơ thất bại trong các thủ thuật y khoa như phẫu thuật, hóa trị, ghép tạng.

Chủ đề năm nay: “Phòng ngừa – Sử dụng đúng – Bảo tồn kháng sinh”

WHO kêu gọi tất cả các quốc gia, cơ sở y tế và từng cá nhân hành động đồng bộ để bảo vệ hiệu quả của kháng sinh. Mỗi chúng ta đều có vai trò trong việc ngăn chặn kháng thuốc lan rộng.

Chúng ta cần làm gì?

Đối với người dân

• Không tự ý mua và sử dụng kháng sinh khi chưa có chỉ định của nhân viên y tế.
• Dùng thuốc đúng liều, đúng thời gian, không ngưng thuốc giữa chừng khi thấy đỡ.
• Tiêm chủng đầy đủ, giữ vệ sinh cá nhân, rửa tay thường xuyên để phòng ngừa nhiễm trùng.
• Không chia sẻ kháng sinh cho người khác.

Đối với nhân viên y tế

• Kê đơn kháng sinh hợp lý dựa trên hướng dẫn chuyên môn và kết quả xét nghiệm.
• Tăng cường kiểm soát nhiễm khuẩn trong bệnh viện.
• Tư vấn cho người bệnh về cách sử dụng kháng sinh an toàn và hiệu quả.
• Theo dõi kháng thuốc và báo cáo theo quy định.

Kháng kháng sinh là mối đe dọa chung của toàn xã hội. Hành động ngay hôm nay chính là bảo vệ sức khỏe cho chính chúng ta và cho thế hệ mai sau.