Nhồi máu cơ tim là gì?

Khoa Nội Tim mạch - 

Nhồi máu cơ tim là tình trạng một phần cơ tim bị chết đi do thiếu máu nuôi dưỡng nghiêm trọng và đột ngột, thường do tắc nghẽn động mạch vành - mạch máu cung cấp máu cho tim.

Khi động mạch vành bị tắc bởi cục máu đông hoặc mảng xơ vữa, dòng máu đến cơ tim bị chặn lại, khiến vùng cơ tim đó không có oxy, và bị hoại tử chỉ trong vòng 20 - 30 phút nếu không được can thiệp tái thông động mạch vành kịp thời.

NHỒI MÁU CƠ TIM NGUY HIỂM NHƯ THẾ NÀO?

Nhồi máu cơ tim là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và tàn phế tim mạch trên toàn cầu. Điều đáng lo ngại là:

• Bệnh xảy ra đột ngột, không báo trước.
• Tỷ lệ tử vong cao trong những giờ đầu nếu không được cấp cứu đúng cách.
• Người bệnh sau nhồi máu cơ tim có thể bị suy tim, rối loạn nhịp tim…

Ở Việt Nam, mỗi năm có hàng chục ngàn ca nhồi máu cơ tim mới, nhiều ca tử vong do đến bệnh viện quá trễ vì không nhận biết được triệu chứng sớm.

YẾU TỐ NGUY CƠ CỦA NHỒI MÁU CƠ TIM

Các yếu tố nguy cơ xơ vữa làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim bao gồm:

• Tăng huyết áp
• Rối loạn mỡ máu (cholesterol cao)
• Đái tháo đường
• Hút thuốc lá
• Thừa cân, béo phì
• Ít vận động
• Chế độ ăn không lành mạnh (nhiều dầu mỡ, muối, đường)
• Căng thẳng tâm lý kéo dài
• Tuổi cao (nam > 45 tuổi, nữ > 55 tuổi)
• Tiền sử gia đình có người mắc bệnh tim mạch sớm

DẤU HIỆU NHẬN BIẾT NHỒI MÁU CƠ TIM

Không phải tất cả các trường hợp nhồi máu cơ tim đều biểu hiện rõ ràng. Tuy nhiên, dấu hiệu điển hình nhất là:

Đau ngực dữ dội:

• Cảm giác đau thắt, bóp nghẹt, đè nặng hoặc bỏng rát sau xương ức.
• Đau lan lên vai trái, cánh tay trái, hàm dưới hoặc sau lưng.
• Kéo dài trên 15–30 phút, không giảm khi nghỉ ngơi hay dùng thuốc giãn mạch thông thường (như thuốc ngậm nitroglycerin).

Các dấu hiệu khác đi kèm:

• Khó thở
• Vã mồ hôi lạnh
• Buồn nôn, nôn ói
• Choáng váng, chóng mặt, thậm chí ngất
• Tim đập nhanh, hồi hộp
• Cảm giác lo lắng, sợ hãi không rõ nguyên nhân.

Lưu ý: Ở người cao tuổi, phụ nữ và bệnh nhân tiểu đường, triệu chứng có thể không điển hình (chỉ thấy mệt mỏi, khó thở, buồn nôn).

Nếu bệnh nhân hoặc người xung quanh có các triệu chứng như trên thì cần gọi Cấp cứu 115 ngay lập tức hoặc đưa tới bệnh viện (không tự lái xe) để được điều trị kịp thời, không được chậm trễ, vì "thời gian là cơ tim, thời gian là sự sống". Mỗi phút trôi qua, một phần cơ tim có thể bị mất vĩnh viễn.

ĐIỀU TRỊ NHỒI MÁU CƠ TIM TẠI BỆNH VIỆN

Tùy theo mức độ và thời gian đến viện, bác sĩ sẽ chỉ định:

• Thuốc tiêu sợi huyết: giúp làm tan cục máu đông.
• Can thiệp động mạch vành qua da (đặt stent): biện pháp hiệu quả nhất, giúp tái thông dòng máu nhanh chóng.
• Điều trị hỗ trợ: thuốc chống đông, thuốc giãn mạch, các loại statin, thuốc giảm đau, thở oxy…

Điều trị sau giai đoạn cấp:

• Duy trì thuốc suốt đời (kháng kết tập tiểu cầu, statin, thuốc ức chế men chuyển, chẹn beta…).
• Kiểm soát các yếu tố nguy cơ.
• Phục hồi chức năng tim mạch.

PHÒNG NGỪA NHỒI MÁU CƠ TIM NHƯ THẾ NÀO?

Thay đổi lối sống là chìa khóa:

• Không hút thuốc lá
• Ăn uống lành mạnh: giảm muối, giảm mỡ, tăng rau xanh và cá.
• Tập thể dục đều đặn: ít nhất 30 phút mỗi ngày, 5 ngày/tuần.
• Kiểm soát cân nặng, giữ BMI trong khoảng 18,5 – 23.
• Ngủ đủ, giảm căng thẳng tâm lý

Kiểm soát các bệnh lý nền:

• Tăng huyết áp: duy trì < 140/90 mmHg
• Tiểu đường: HbA1c < 7%
• Rối loạn lipid máu: LDL-C < 100 mg/dL (hoặc thấp hơn nếu có yếu tố nguy cơ cao)

Khám sức khỏe định kỳ:

Đặc biệt sau tuổi 40 hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch.

KẾT LUẬN

Nhồi máu cơ tim là một cấp cứu y khoa nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa và xử trí hiệu quả nếu được nhận biết kịp thời. Mỗi người dân cần trang bị kiến thức cơ bản để bảo vệ chính mình và người thân. Hãy thay đổi ngay hôm nay – vì một trái tim khỏe mạnh, vì một cộng đồng khỏe mạnh.

Để được tư vấn và điều trị về bênh nhồi máu cơ tim, xin vui lòng liên hệ:

Khoa Nội Tim Mạch - Bệnh Viện Đa khoa Quảng Nam - 01 Nguyễn Du- Phường Tam Kỳ- TP. Đà Nẵng.