Vai trò của chẩn đoán hình ảnh trong tiếp cận bệnh lý đau đầu – Nhân trường hợp một bệnh lý ít gặp

Ths.Bs. Trần Văn Quốc Việt - 

Tổng quan

Đau đầu là một trong những triệu chứng lâm sàng phổ biến nhất, chiếm tỷ lệ lớn trong các ca cấp cứu và khám ngoại trú thần kinh. Thách thức lớn đối với cả bác sĩ lâm sàng và bác sĩ chẩn đoán hình ảnh là sàng lọc chính xác nhóm bệnh nhân cần khảo sát hình ảnh để loại trừ các nguyên nhân đe dọa tính mạng, đồng thời tránh lạm dụng tia X và tiết kiệm nguồn lực y tế. Hiện nay cắt lớp vi tính (CLVT) và cộng hưởng từ (CHT) là các phương tiện hình ảnh chính giúp đưa ra các định hướng chẩn đoán cho bệnh lý đau đầu.

Vai trò của CLVT và CHT trong bệnh lý đau đầu

CLVT sọ não không tiêm thuốc cản quang là phương tiện đầu tay trong môi trường cấp cứu, đặc biệt ở bệnh nhân có đau đầu cấp hoặc chấn thương sọ não cấp tính. Ưu điểm của CLVT là khảo sát nhanh, nhạy với xuất huyết cấp tính (như xuất huyết dưới nhện, xuất huyết nhu mô não), hiệu ứng choán chỗ, não úng thủy cấp… Thời gian quét tính bằng giây, thời gian ngắn như vậy rất giá trịđối với bệnh nhân cấp cứu, kích thích vật vã, không hợp tác hoặc có huyết động không ổn định. Ngoài ra, CLVT vượt trội hoàn toàn so với CHT trong đánh giá nứt sọ, các tổn thương vỡ nền sọ hoặc nhận diện các cấu trúc vôi hóa bệnh lý. Khi có nghi ngờ tổn thương mạch máu, bệnh nhân sẽđược chỉđịnh CLVT có tiêm thuốc cản quang tĩnh mạch, giúp làm rõ tổn thương và đưa ra chẩn đoán chính xác hơn. So với CHT, CLVT có chi phí thấp và dễ tiếp cận ở tuyến y tế cơ sở hơn.

Trong khi CLVT ưu thế ở mảng cấp cứu, CHT lại hiệu quả hơn ở những trường hợp đau đầu bán cấp, mạn tính, hoặc khi CLVT âm tính nhưng lâm sàng có các dấu hiệu thần kinh khu trú. CHT có độ phân giải mô mềm rất cao cho phép đánh giá chi tiết cấu trúc nhu mô não, màng não, và các dây thần kinh sọ não. CHT phát hiện sớm các tổn thương viêm, áp xe, u não nhỏ, hoặc nhồi máu não ngay ở giai đoạn rất sớm thông qua chuỗi xung khuếch tán DWI/ADC. Khác với CLVT, CHT không sử dụng bức xạ ion hóa nên an toàn với trẻ em và phụ nữ mang thai. CHT khảo sát đa chuỗi xung, giúp có cái nhìn toàn diện hơn. Bên cạnh đó, CHT còn có thể chụp mạch mà không sử dụng thuốc đối quang từ.

Xem tiếp tại đây